Gap Year ‘ınızda Yapabileceğiniz 14 Öneri

Mezun olduktan sonra 1 yıl gap year yapmak zorunda kaldım, yani eğitimime 1 yıl ara verdim. Bu yılın avantajları ne? Bu yılı nasıl değerlendirdim? Şimdiki aklım olsa neler yapardım? İlk olarak en uzun konuyu ele almak istiyorum.

Önce avantajlardan bahsedeceğim.

  • Üniversiteden sonra koştur koştur daha zorlu olan yüksek lisans ve doktora süreçlerine geçmeden iyi bir dinlenme oldu bana. Hem dinlendim, hem lab ortamını çok özledim. Mezun olduğum dönemden çok daha motive hissediyorum kendimi.
  • Zaten hayatım boyunca çalışacağım, 1 yıl ara hiçbir şey kaybettirmez. Okulu uzatıp son döneme az ders bırakmaktan daha iyi, çünkü sınav stresiniz yok.
  • Online ders, araştırma gibi konularda kendim zaman yönetimi yapmayı öğrendim. Her şeyin zamanlaması ve yönetmesi bana aitti.
  • Hangi ülkeye, şehre gitmek; hangi alanda çalışmak istediğim konusunda düşünmek için çok alternatifim vardı.
  • Kendi kendimle başbaşa kalınca kendimi çok daha iyi tanıdım, neler yapmak istediğimi daha iyi anladım.

Şimdi de bu yıl yaptığım şeylere ve önerilere geçiyorum.

Doktora İçin Hazırlık

Doktora ve yüksek lisans başvuruları bence baya stresli şeyler, o yüzden planlı ve düzgün gitmekte fayda var. Eğer Amerika’da doktora düşünüyorsanız, başvurular genelde eylül-aralık arası oluyor ve siz eğitime ağustos-eylül gibi başlıyorsunuz. Yani lisansınızın 4. Sınıfından sonra direk başlamak istiyorsanız 4. sınıfın ilk dönemi başvurmanız gerek. Ama hem okul, hem araştırmanız, hem de başvuru süreci çok zorlu olabilir.

Önerim, mezuniyetten sonra gap year ınızın eylülü gibi başvuruya başlamanız, böylece gap year ınız biterken siz de doktoraya gidebilirsiniz. Hem şunu da düşünün, o yıl bir staj yapar ya da research asistan olarak çalışırsanız (doktora yapmak istediğiniz yerde olursa tadından yenmez) tecrübe kazanacağınız için kabul alma olasılığınız daha da artar.

a) Başvuracağınız Okullara Karar Verin

Hangi okullara başvuracağınıza karar vermek de ayrı bir süreç. Ben okul araştırması yaparken şu siteleri kullandım:

http://www.shanghairanking.com/Shanghairanking-Subject-Rankings/index.html

https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2020/subject-ranking/life-sciences#survey-answer

https://www.topuniversities.com/university-rankings/university-subject-rankings/2020/life-sciences-medicine

Bu sitelerde subject’e yani alana göre arama yapmayı unutmayın. Ek olarak “biology phd programs in united states” diye arattım. Çok yüksek seviyedeki okullara başvuruyorsanız mutlaka B, C planlarınız olsun.

Bir okulu değerlendirirken de şunlara baktım (sıralı olarak değil):

  • Sevdiğim, çalışmak istediğim alanlarda çalışan hocalar var mı?
  • Şehir güzel mi, sevdim mi? Sonuçta orada en az 5 yılım geçecek.
  • Sonrasında akademisyenlik düşünüyorsanız, mezunların post-doc yapma ya da faculty yani okulun kadrosuna girme oranı nasıl? Endüstri alanında çalışmak istiyorsanız size staj, network sağlıyor mu?
  • Yıllık ortalama kaç öğrenci alıyorlar? Bunun için şu siteyi kullanabilirsiniz: https://www.petersons.com/graduate-schools.aspx
  • Maaş ve burs veriyorlar mı?
  • Teaching assistant olmanız yani lisans öğrencilerinin derslerine girmeniz gerekiyor mu? Bu araştırma vaktinizden çalan, ama ileride ders vermek isterseniz yararlı olan bir durum.

b) GRE, TOEFL Sınavlarına Girin

GRE ve TOEFL (özellikle Amerika’daki)  çoğu okulun başvuruda istediği, ama bir o kadar da gereksiz sınavlar. 2 gün sonra bu iki sınavı alacak biri olarak bunların hiçbir şekilde İngilizce’yi ölçtüğünü düşünmüyorum. Neyse ki artık çoğu okul GRE’nin bir ölçüt olmadığını kabul edip istememeye başladı (alkış emojisi) ama TOEFL hala international öğrenciler için zorunlu tutuluyor. Bulduğunuz okullar bunların hangilerini istiyor, ona göre bu sınavlara girersiniz.

Bu sınavları çoğu kişi başvuru döneminde (eylül-ekim) gibi alıyor ama sınavların açıklanması ve sonucun okullara gitmesi 1 buçuk ayı bulabildiği için 1 Aralık son tarihe yetişmeme ihtimalleri var. Hem istediğiniz puanı alamayıp tekrar sınava girmek zorunda kalırsanız ne olacak? Yetişmesi iyice sıkıntıya girecek. Bu yüzden benim önerim, okulunuz bittiği gibi bu sınavları almanız. Hem öyle muhteşem bir çalışma da gerektirmiyorlar, ortalama bir İngilizceniz varsa 2 hafta yeterli olur.

Ayrıca, bence başvurudan önceki zamanı mutlaka akademik araştırma yaparak geçirin, bu sınavlara çalışarak değil. Gap year ınızın tamamını bu sınavlara ayırmayın, önemli olan sizin tecrübeniz.

Ben sınav tecrübelerim ve nasıl çalıştığım ile ilgili yazı yazacağım, sonuçlarım gelince burayı güncellerim.

Burs Araştırın

Burs araştırmak kendi başına zahmetli bir iş, buna detaylı vakit ayırmak gerekiyor. Hem yurt dışında başvuru yapacağınız okulun ayrı bir başvuru yapılması gereken kendi burs imkanları oluyor, hem de genel olarak başka burslar var. Ayrıca çoğu international bursun son tarihi okulun başvuru tarihinden önce oluyor, mesala burs başvurusu ocakta biterken başvuru haziranda bitiyor olabilir ve siz bursun tarihini bilmediğiniz için son tarihi kaçırmış oluyorsunuz ve okula başvururken burs imkanınız olmuyor.

Amerika için Fulbright bursu var. Hem yüksek lisans için, hem doktora için başvurabilirsiniz. Amerika’daki çoğu doktora programı zaten burslu ve maaşlı kabul ediyor ama yüksek lisans için hem okul ücreti ödemeniz gerekli, hem de maaşınız olmuyor.

Burada önemli olan, şu an başvurursanız, 2021 Eylül’de okula başlamanız gerekiyor. Yani bir yıl önceden başvuru yapmanız lazım. Mesala 2021 Eylül’de başlamak için bursun son başvuru tarihi 8 Nisan 2020’ymiş. Bu yüzden gap year ınıza başlamadan, bahar döneminde burs başvurusu yapıp, gap year ınız bitince eğitiminize burslu bir şekilde başlayabilirsiniz.

https://fulbright.org.tr/turk-vatandaslarina-verilen-burslar

TEV’in yurt dışı bursları var. Bunların son başvurusu ocak gibi oluyor ve hemen sonraki eylülde başlıyorlar.

http://www.tev.org.tr/burslarimiz/detay/Yurt-Disi-Burslarimiz/49/46/0

Etkili Konuşma, Sunum Yeteneklerinizi Geliştirin

Mesleğiniz ne olursa olsun, topluluk önünde konuşma yapmanız gerekecek. Gerek master tez savunmanız, gerek çalıştığınız şirketin yeni ürün kullanımında. Sunum yeteneği bence pratik ile kazanılan bir şey. Ama çok pratik yapsanız da, hala sunumunuzu daha etkili hale getirmek isteyebilirsiniz.

Bunun için ben Udemy’den birkaç kurs aldım, temmuz ayımı bunları izleyerek geçirmeyi planlıyorum. Coursera’da da bulabilirsiniz, ama ben Udemy’yi daha çok seviyorum. 1 Temmuz’a kadar da kurslarda indirim var.

https://www.udemy.com/course/fearless-public-speaker-bootcamp-by-ricky-mendoza/learn/lecture/4661670#overview

https://www.udemy.com/course/camera-confidence-mini-course-be-better-on-camera/learn/lecture/4581428#overview

https://www.udemy.com/course/7-scientifically-proven-steps-to-increase-your-influence/learn/lecture/1088308#overview

Makale Yazmanın İnceliklerini Öğrenin

Umarım ki ilerde birsürü makaleniz olur, bunların belki de en efektif kısmı figürler ve kim güzel figürler istemez ki? Ben gap year ımda figür çizme programı olarak Inkscape kullanmayı öğrendim. Bunun için ilk önce Udemy’den bir kurs aldım. Linki burada:

https://www.udemy.com/share/101wQmBkYYdVhaQ3g=/

Takıldığım spesifik şeylerde –öğrneğin DNA çizmek gibi- Youtube’a koştum. InSearch kanalını izledim:

https://www.youtube.com/channel/UCGDfbZ121ImbF_y5M9jrMtg

Bir yandan da makale yazımı için Coursera’dan 2 tane derse kaydoldum ama henüz başlamadım. Onların linki de burada:

https://www.coursera.org/learn/how-to-write-a-scientific-paper

https://www.coursera.org/learn/sciwrite

Research Assistant – Teknisyen Olarak Çalışmak

Başka bir seçenek, 1 yıllık research assistant ya da teknisyen olarak bir labda çalışabilirsiniz. Bunu da doktoraya gitmek istediğiniz yerde yapmanızda fayda var. Özgeçmişinde Amerika tecrübesi olanların daha kolay kabul aldığını duydum birçok arkadaşımdan. Bu şekilde stajdan farklı olarak maaşınız da olmuş olur. Başvuru için istediğiniz labların websitelerinden direk hocalara mail atabilirsiniz.

Uzun Dönem Staj

Paralı lab çalışmasına örnek olarak Erasmus+ stajını öneriyorum. Yazın ya da mezun olduktan sonra, gap year ınızda 2-9 ay arası staj yapabilirsiniz. Ek olarak Fransa, 2 ayın üzerinde staj yapanlara maaş vermek zorunda.

Uzaktan Staj Yapmak

Şu an yapılabilecek en mantıklı şeylerden biri uzaktan staj yapmak. Twitter’dan Blue Marble Space’te uzaktan staj yapan biriyle görüştüm. Bilgisayar üzerinden modelleme yaparak çalışıyorlarmış, labda deney yapmaya güzel bir alternatif. Haftalık grup toplantılarında kim ne kadar ilerledi, ne sorunlar var onları tartışıp ayrıca hocalarla bireysel toplantılar da yapıyorlarmış. Sürecin öğreticiliği hakkında da, okuldaki bir hocadan araştırma dersi almaktan hiçbir farkı olmadığını söylüyor.

Ben bu dönemde normalde bir labda staj yapacaktım, ama olmadı. Onun yerine hocaya derleme makalesi yazma konusunda yardım ediyorum. Araştırma, öğrenme illa lab ortamında olacak diye bir şey yok.

Instagram’da denk geldiğim başka bir şey de Yeşil Science’ın online staj programları varmış. Onlara bakabilirsiniz.

Başka bir alternatif olarak, UMRAM’da bilişsel sinirbilim alanında çalışan biri ile tanıştım. Kendisi stajında deney programlayacak, deney tasarlamayı ve fMRI datası analiz etmeyi öğrenecek.

Uzaktan Dil Eğitimi

Belki de bu işlerin en kolayı, uzaktan eğitimlere katılabilirsiniz. Mesala ben uzaktan İtalyanca dersi aldım. Malum çoğu kurs (suluboyasından dil dersine kadar) online eğitim vermeye başladı, bunu değerlendirmek lazım. İnternetiniz olduğu sürece her yerde eğitim alabilirsiniz.

Gönüllülük İşleri

Hem kendinizi tatmin etme, hem başkalarına yardımcı olma duygusu, hem de iyi bir CV dopingi olduğu için gönüllülük çok önemli bir konu ve hem dünyada, hem ülkemizde yapılacak birsürü şey var. Hayvanlarla ilgilenebilir, LÖSEV gibi kurumlar için etkinliklere katılabilir, AIESEC gibi yerler ile staj yapabilirsiniz. Bir arkadaşım Litvanya’da ilkokul çocuklarına İngilizce öğretti mesala. Ya da Avrupa Gönüllülük Hizmeti (EVS)’ye bakabilirsiniz. “Yurtdışı gönüllülük” ya da “volunteer abroad” tarzında aramalar yapabilirsiniz.

Kısa Dönem İşe Girip Para Biriktirin

Eğer kısa vadede paraya ihtiyacınız varsa mutlaka bir işe girmenizi öneririm. Mesala ODTÜ Biyoloji mezunu bir arkadaşım, İngiltere’de yüksek lisans yapabilmek için bir yıl özel bir okulda öğretmenlik yaptı. Ya da bir kafeye, markete vb bile girebilirsiniz. İlla kalifiye bir şey olmalı diye düşünmeyin. Yine ortaokul, lise öğrencilerine online dersler verebilirsiniz.

Work and Holiday

Kim Avustralya’ya gidip hem çalışıp hem tatil yapmak istemez ki? Detayları Avustralya Konsolosluğu’nun sitesinden görebilirsiniz. Dikkat edilmesi gereken, bunun da başvurusu programdan çok önce oluyor. Yani daha okurken başvurmanız gerekir.

Üniversitelerin Yaz Okulu Programları

Çoğu üniversite online döneme geçmişken farklı okulların yaz okullarından ders alabilirsiniz. Mesala Yale için buraya bakabilirsiniz:

https://summer.yale.edu/academics/courses-yale#search

Gezebildiğiniz Kadar Gezin

Şu an yapılması en imkansız olan, ama en güzel şeylerden biri de bu zamanın bir bölümünü gezerek değerlendirmek. İki hafta, üç hafta, ne kadar isterseniz. Ya da farklı seferlerde birkaç kez. Bunu yılın sonunda, gerçek dünyaya geri dönmeden kendinizi ödüllendirmek için yapsanız ne güzel olur.

Bu 1 yılımı, okuldaki 5 yılımla karşılaştırmak isterseniz, buradan “Boğaziçi’nde 5 Yılım Nasıl Geçti?” yazımı okuyabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir